Verantwoording

Met elk boek en blog dat ik schrijf sla ik een nieuw paaltje in mijn ontdekkingsreis over verandermanagement en leiderschap bij verandering. Het begin van deze ontdekkingsreis leg ik gemakshalve in 1993, toen ik begon met werken als organisatieveranderaar en direct gegrepen werd door dit mooie vak. Mijn eerste publicaties erover dateren uit 1998.

In 2006 verscheen Hoe krijg je ze mee? met de toegift The making of waarin ik me verantwoordde over mijn inspiratiebronnen in de periode 1993-2006. Toen het boek in 2016 in herziene editie verscheen, heb ik die toegift uitgebreid met de periode 2006-2016. De eerste 23 jaar waren daarmee afgedekt. In De functie van frictie heb ik me in eenzelfde toegift The making of verantwoord over de ontwikkeling van mijn gedachtegoed in de periode 2016-2020. Ik verwijs graag naar de toegiften in beide boeken om de evolutie van het gedachtegoed te laten zien.

Op deze pagina ‘volsta’ ik met het laten zien van de samenhang tussen mijn boeken, en een verantwoording over mijn werkwijze (uit De functie van frictie, bladzijde 178).

Samenhang

Elk boek heeft zijn eigen kapstok, maar in elk boek breng ik een bepaalde manier van kijken een stapje verder.

Verandermanagement - the making of

Werkwijze

Eén van de weinige dingen die in de afgelopen 29 jaar niet is veranderd, is dat ik werkzaam ben als extern organisatieadviseur. Sinds twintig jaar doe ik dat vanuit mijn eigen bedrijf For a change. Wat in de loop der jaren wel veranderd is, is dat ik twee beroepen tegelijk ben gaan uitoefenen: helper bij verandering en denker over verandering. Het mooie van die twee beroepen is dat ze elkaar over en weer enorm versterken. In mijn rol als helper reflecteer ik onophoudelijk over de effectiviteit van wat ik zelf doe en ik besteed veel tijd aan het helpen van klanten met reflecteren over de effectiviteit van wat zij doen. Door te schrijven zoek ik de beschouwing op over de generieke patronen die ik in al die situaties waarneem. Zo kan het specifieke overgaan naar het algemene.

Dat is inductie.

Door dat houvast vervolgens als veranderaar – of als helper van veranderaars – in praktijksituaties toe te passen wordt duidelijk of de toets van het specifieke doorstaat. Dan blijkt of het helpt met reflecteren over de situatie, of het de veranderaar in staat stelt te kiezen wat hem te doen staat en of hij daarmee bereikt wat hij wil. Zo gaat het algemene over naar het specifieke.

Dat is deductie.

Als in de praktijk blijkt dat het gebruiken van het houvast nog discussie oproept over de hokjes, de pijlen of de hekjes, is het nog niet behulpzaam genoeg en is het zaak de cirkel van inductie en deductie opnieuw te doorlopen.

Als je deze cirkel van inductie en deductie voor elke vraag doorloopt die op je pad komt en als je dat proces maar lang genoeg volhoudt, ontstaat gaandeweg een doorleefd en samenhangend gedachtegoed.

Mijn blog heeft, zonder dat ik dat zo gepland had, in dit proces van kennisontwikkeling een geweldig vliegwieleffect. Vanaf 2011 ga ik meerdere keren per jaar op zoek naar een antwoord op een prangende vraag over verandering. Met elk blog doorloop ik de cirkel van inductie en deductie in het klein. Achteraf kan ik zien dat ik met elk blog een stukje aan het afgraven ben van het onderzoeksterrein dat verandermanagement heet, en waarvan de onderdelen hun samenhang krijgen in mijn boeken.

Tot voor kort voelde ik me er ongemakkelijk onder dat ik wel boeken schrijf maar zelf (bijna) niet lees, anders dan bladeren in de managementboeken die ik in handen krijg en veelvuldig scrollen door mijn tijdlijn op LinkedIn. Ik kan niet zeggen dat ik de vakliteratuur over verandermanagement systematisch bijhoud. Inmiddels heb ik daar vrede mee. In mijn rol als denker wil ik niet herhalen wat anderen al hebben gezegd, ik wil alleen maar opschrijven wat ik zelf via de cirkel van inductie en deductie heb doorleefd. Natuurlijk kan ik eerst al die boeken van andere denkers over verandering lezen voordat ik mezelf toesta de pen te pakken. Maar dan zou ik nu nog aan het lezen zijn. Terwijl mijn kracht én mijn plezier ligt in het reflecteren over complexe praktijksituaties en het zoeken van toegankelijk houvast dat aan de complexiteit van veranderen recht doet.

Ga terug naar de startpagina over verandermanagement