Wanneer is voorbeeldgedrag geen goed idee?


De waarde van voorbeeldgedrag in verandering kan niet worden onderschat. Het is een aanjager van verandering als je de ander door je gedrag ervan bewust maakt dat hij aan effectiviteit kan winnen. En het is een drijvende kracht als je de ander door je gedrag laat zien dat je de verandering echt belangrijk vindt.

En toch heeft voorbeeldgedrag ook zijn schaduwkanten

Het voorbeeldgedrag dat je naar een ander toont zou een gevolg moeten zijn van de verbinding die je voelt met de verandering. Gedrag, en dus ook voorbeeldgedrag, waar geen verbinding onder zit, is een lege huls. Dan ben je geen rolmodel, maar een toneelspeler. Dat roept alleen maar weerstand op.

De werking van voorbeeldgedrag rust dus op de aanname dat jij als veranderaar al in verbinding bent en de ander niet. Op de weg van A naar B loop jij voorop. Maar er zijn natuurlijk genoeg situaties te bedenken waarin dat niet de realiteit is. Bijvoorbeeld als je zelf ook voluit onderweg bent van A naar B, omdat ook aan jouw leiderschap andere eisen worden gesteld om B te kunnen bereiken én vol te kunnen houden.

En dus is het realistisch om te verwachten dat je onderweg zelf ook terug zult vallen in het gedrag waar je juist van weg wilde komen. Het zal je niet helpen als mensen je daarover veroordelen. Het is geen slecht leiderschap als je terugvalt, het is slecht leiderschap als je die mogelijkheid voor jezelf of anderen onbespreekbaar acht.

Het is effectiever om met medeveranderaars af te spreken om alert te zijn op de situaties waarin je terugvalt, zodat ze bespreekbaar kunnen worden gemaakt. Dat is de weg naar verbinding en die verbinding is de weg naar nieuw gedrag.

Het is goed denkbaar dat tegen die tijd de ander jouw voorbeeldgedrag niet meer nodig heeft. Je bent immers niet voor de ander uit gelopen, je hebt de reis samen gemaakt.

 

Annemarie MarsIk ben Annemarie Mars: spreker, auteur en adviseur over verandering.

Het is mijn vak om mensen aan het denken te zetten over de manier waarop ze ruimte, richting en sturing geven aan organisaties in beweging. Zodat ze het wezenlijke gesprek kunnen opzoeken om samen te veranderen.

Meer weten over mijn presentaties? Klik hier.

 

Abonneer je hier op mijn blog

Tien keer per jaar zoek ik naar antwoorden op een prangende vraag over verandering.

(En vanaf november 2018 zijn de blogs ook in het Engels te lezen)

Klik hier om te abonneren